Kosztorys – wzór do pobrania i jak go napisać (PDF i Excel)
Darmowy wzór kosztorysu do wypełnienia w PDF i szablon w Excelu z formułami oraz krok po kroku, jak napisać kosztorys lub wycenę prac dla klienta.
Kosztorys to pisemna wycena jednego, konkretnego zlecenia, którą dajesz klientowi przed rozpoczęciem prac: kim jesteście, każda praca i każdy materiał z ilością i ceną, suma, termin ważności i warunki. Napisz go po obejrzeniu i zmierzeniu miejsca prac, rozpisz na pozycje i daj klientowi do podpisu, zanim zaczniesz. Poniżej znajdziesz darmowy wzór kosztorysu do druku i szablon w Excelu, który sam liczy sumy.

Kosztorys, wycena, oferta czy faktura?
Klienci używają tych słów zamiennie, a każdy z tych dokumentów robi coś innego.
| Dokument | Kiedy | Do czego służy |
|---|---|---|
| Kosztorys | przed pracami | rozpisuje prace i materiały z ilościami i cenami; w budownictwie to także dokument fachowy (kosztorys ofertowy, inwestorski, powykonawczy) |
| Wycena | przed pracami | potoczne słowo na podanie ceny, zwykle przy mniejszych zleceniach; bywa krótsza niż kosztorys |
| Oferta cenowa | przed pracami | słowo używane głównie między firmami i w przetargach |
| Faktura | po pracach lub po etapie | dokument podatkowy, którego treść określa ustawa o VAT |
| Potwierdzenie zapłaty (pokwitowanie) | przy wpłacie | potwierdza, że pieniądze zostały przyjęte |
Niezależnie od nazwy to w kosztorysie ustalacie, co dokładnie ma zostać zrobione. Kosztorys nie jest fakturą i jej nie zastępuje: jeśli klient albo przepisy podatkowe wymagają faktury, wystaw ją osobno. Nie myl go też z kosztorysem, który kosztorysant liczy według katalogów KNR dla inwestora albo do przetargu. Tu chodzi o zwykły kosztorys dla klienta, jaki fachowiec pisze przed zleceniem.
Co powinien zawierać kosztorys
Dobry kosztorys odpowiada na pytania, z którymi klient inaczej by do ciebie dzwonił. Sześć elementów zaznaczonych na przykładzie:
- Twoje dane i dane klienta: nazwa firmy, telefon i e-mail, a jeśli prowadzisz firmę – NIP, bo przedsiębiorca podaje go w pismach do klientów (art. 20 Prawa przedsiębiorców); imię i nazwisko klienta, telefon i adres, pod którym będą prowadzone prace.
- Numer, data i „ważny do”. Numer pozwala wam obojgu mówić o „kosztorysie nr 12”, a termin ważności mówi klientowi, ile ma czasu na decyzję, i chroni cię, gdy podrożeją materiały. Bez terminu oferta złożona osobiście wiąże tylko wtedy, gdy klient przyjmie ją od razu (art. 66 § 2 Kodeksu cywilnego).
- Każda pozycja z ilością, jednostką i ceną. „Malowanie ścian, 2 warstwy: 62 m² × 20,00 zł = 1 240,00 zł” jest jasne, a „Malowanie, 4 000 zł” zaprasza do sporu o to, co było w cenie. Używaj jednostek, w których mierzysz: m², metry bieżące, sztuki, godziny albo jedna usługa na całość.
- Robocizna i materiały w osobnych pozycjach, z produktem lub klasą, które wyceniłeś. Jeśli klient zdecyduje się sam kupić farbę, zmieniasz jedną pozycję, a nie cały kosztorys.
- Sumy: suma częściowa, ewentualny rabat, VAT, jeśli go doliczasz, razem, zaliczka i reszta do zapłaty, z widocznym rachunkiem.
- Warunki i podpisy: termin rozpoczęcia i czas prac, kiedy płatne są kolejne kwoty, czego kosztorys nie obejmuje i jak rozliczacie prace dodatkowe, a pod spodem miejsce na podpisy obu stron z datą.
Przykład, kosztorys nr 12 z 16.11.2026, ma pięć pozycji robocizny liczonych w m² lub za usługę i jedną pozycję na farby i materiały za 950,00 zł. Suma częściowa wynosi 4 118,00 zł, a ponieważ wykonawca jest zwolniony z VAT, to także kwota do zapłaty. Zaliczka 30% oznacza 1 235,40 zł przed rozpoczęciem prac i 2 882,60 zł po odbiorze; ceny obowiązują do 30.11.2026. Te 30% to tylko przykład: ile zaliczki brać i czym zaliczka różni się od zadatku, wyjaśnia poradnik o zaliczce na prace.
Jak napisać kosztorys krok po kroku
- Obejrzyj miejsce prac, zanim podasz cenę. Zmierz, zrób zdjęcia i zapisz, co zmienia pracę: pęknięte tynki, meble do przesunięcia, parking, godziny, w których wspólnota pozwala na głośne prace. Jeśli wyceniasz ze zdjęć od klienta, napisz to w warunkach.
- Zapytaj, czego chce klient: kolory i wykończenie, kto kupuje materiały, termin. Odpowiedzi staną się opisami pozycji.
- Rozbij zlecenie na pozycje, które klient potrafi sobie wyobrazić (szpachlowanie, grunt, dwie warstwy na ścianach, sufit, listwy), każdą z ilością i jednostką.
- Wyceń każdą pozycję ze swojego cennika: robociznę za godzinę albo za jednostkę, materiały z zapasem na odpad i z narzutem. Jak dojść do tych liczb, pokazuje poradnik jak wycenić usługę.
- Spisz warunki: zaliczka i harmonogram płatności, termin rozpoczęcia i czas prac, wyłączenia oraz zdanie w rodzaju „Prace dodatkowe tylko po pisemnej akceptacji klienta, wyceniane osobno”. Napisz też wprost, czy cena jest kosztorysowa, czy ryczałtowa – od tego zależy, czy możesz ją potem podnieść (zob. przepisy niżej).
- Ustal termin ważności: na tyle długi, żeby klient zdążył się zdecydować, i na tyle krótki, żeby twoje ceny nadal były aktualne. W przykładzie to dwa tygodnie.
- Wyślij kosztorys, póki oględziny są świeże: tego samego albo następnego dnia, a większe zlecenie omów z klientem przez telefon.
- Weź podpis, zanim zaczniesz. Jeśli coś się później zmieni, zapisz zmianę razem z ceną i daj ją do akceptacji tak samo. Po zakończeniu protokół odbioru pozwala klientowi potwierdzić, że prace wykonano zgodnie z kosztorysem.
Jak korzystać z darmowych wzorów
Wzór do druku (PDF) to jedna strona A4 z twoimi danymi, danymi klienta, pozycjami, sumami, warunkami i dwiema liniami na podpisy. Wypełnij go u klienta i zrób zdjęcie podpisanego egzemplarza, żebyście oboje mieli kopię.
Szablon w Excelu ma trzy arkusze. W arkuszu Kosztorys każda pozycja mnoży ilość przez cenę, a formuły liczą sumę częściową, rabat, VAT, razem, zaliczkę i resztę do zapłaty; ustaw trzy procenty albo zostaw 0. Arkusz Cennik trzyma twoje stałe pozycje do kopiowania. Zapisz kopię dla każdego klienta, a potem wydrukuj ją lub zapisz jako PDF. Żeby pracować na pliku w Arkuszach Google, prześlij go na Dysk Google i kliknij go dwukrotnie: według pomocy Google Dysk otwiera pliki pakietu Office do edycji.
Papierowy wzór wystarczy przy kilku kosztorysach w miesiącu; arkusz opłaca się, gdy kosztorysy mają wiele pozycji albo często powtarzasz te same ceny. Klienci szukają też kosztorysu remontu do kredytu hipotecznego albo dla ubezpieczyciela po zalaniu – wtedy o wymaganej formie decyduje bank lub ubezpieczyciel, więc zapytaj o nią, zanim zaczniesz pisać.
Kiedy kosztorys musi być na piśmie, kiedy wiąże i kiedy klient może się wycofać
Forma pisemna. Kodeks cywilny nie wymaga pisma przy umowie o dzieło, czyli przy większości drobnych zleceń: malowaniu, naprawie, montażu. Umowa o roboty budowlane „powinna być stwierdzona pismem” (art. 648 § 1 k.c.), a te same przepisy stosuje się do remontu budynku (art. 658). Brak pisma nie unieważnia umowy, ale utrudnia udowodnienie, co ustalono; konsument w sporze z przedsiębiorcą może jednak powołać świadków (art. 74 § 2).
Kosztorys z mocy prawa. Przy drobnej naprawie w domu klienta przepisy same wymagają kosztorysu. Jeśli klient wezwał cię do naprawy lub konserwacji, wynagrodzenie nie przekracza 600 zł i obie strony od razu wykonują umowę, musisz przedstawić „łączny kosztorys” na papierze albo, za zgodą klienta, na innym trwałym nośniku (art. 16 ust. 1 ustawy o prawach konsumenta).
Ceny w kosztorysie dla konsumenta. Do ofert i kosztorysów stosuje się przepisy o uwidacznianiu cen (§ 10 ust. 6 rozporządzenia z 19 grudnia 2022 r.): podaj rodzaj i zakres usługi, stawki godzinowe ze wszystkimi składnikami ceny, dojazd wyceń osobno od usługi, a jeśli cena nie obejmuje materiałów, powiedz to klientowi wprost. Cena podawana konsumentowi zawiera VAT (art. 3 ust. 2 ustawy o informowaniu o cenach).
Czy cena może wzrosnąć. Kodeks rozróżnia dwa rodzaje wynagrodzenia. Wynagrodzenie kosztorysowe, obliczone z zestawienia planowanych prac i kosztów, podniesiesz tylko w dwóch sytuacjach: gdy w trakcie prac organ państwowy zmieni urzędowe ceny lub stawki (art. 629) albo gdy okażą się konieczne prace, których kosztorys nie przewidywał. Jeśli kosztorys sporządziłeś ty, dopłata należy ci się tylko wtedy, gdy mimo należytej staranności nie dało się ich przewidzieć (art. 630 § 1), a za prace dodatkowe wykonane bez zgody klienta nie dostaniesz nic (art. 630 § 2). Gdyby podwyżka miała być znaczna, klient może niezwłocznie odstąpić od umowy, płacąc ci odpowiednią część wynagrodzenia (art. 631); przepisy nie podają tu żadnego progu procentowego. Wynagrodzenia ryczałtowego nie podniesiesz, nawet gdy zakresu lub kosztów nie dało się przewidzieć; tylko sąd może zmienić ryczałt, gdy grozi ci rażąca strata (art. 632).
Umowa zawarta w domu klienta. Taka umowa z konsumentem to umowa zawarta poza lokalem przedsiębiorstwa. Klient może od niej odstąpić bez podawania przyczyny w ciągu 14 dni od jej zawarcia, a po nieumówionej wizycie w ciągu 30 dni (art. 27 i 28 ustawy o prawach konsumenta). Przed zawarciem umowy musisz mu przekazać na papierze, a za jego zgodą na innym trwałym nośniku, m.in. łączną cenę z podatkami i pouczenie o prawie odstąpienia, a potem dokument umowy lub jej potwierdzenie (art. 12, 14 i 15). Gdy pouczenia zabraknie, prawo odstąpienia wydłuża się o 12 miesięcy (art. 29). Prace przed upływem 14 dni zaczynasz tylko na wyraźne żądanie klienta złożone na trwałym nośniku; jeśli potem odstąpi, płaci za to, co już wykonano (art. 15 ust. 3 i art. 35). Prawa odstąpienia nie ma m.in. przy pilnej naprawie, do której klient sam cię wezwał (poza dodatkowymi usługami i rzeczami), przy rzeczach robionych na jego zamówienie oraz gdy usługa została w pełni wykonana za jego wyraźną zgodą, po pouczeniu, że traci wtedy to prawo (art. 38); po nieumówionej wizycie część tych wyjątków nie działa. Ustawy nie stosuje się do umów zawartych poza lokalem na kwotę do 50 zł (art. 3 ust. 1 pkt 10).
Najczęstsze błędy
| Błąd | Co idzie nie tak | Zrób tak |
|---|---|---|
| jedna pozycja w rodzaju „Malowanie salonu, 4 000 zł” | ty i klient pamiętacie inny zakres prac | rozpisz każdą pozycję z ilością |
| brak daty „ważny do” | klient mówi „tak” po miesiącach, gdy ceny już wzrosły | zawsze wpisuj termin ważności |
| nieokreślone materiały | klient oczekuje lepszego produktu, niż wyceniłeś | podaj markę, klasę albo budżet na materiał |
| nic o pracach dodatkowych | spór przy końcowym rozliczeniu | najpierw uzgodnij na piśmie prace dodatkowe i ich cenę |
| nie wiadomo, czy cena jest kosztorysowa, czy ryczałtowa | spór o dopłatę za prace, których nikt nie przewidział | napisz wprost, jaki to rodzaj wynagrodzenia |
| start przed podpisem | brak dowodu, co uzgodniono | najpierw podpis i data |
| zmiany ustalone tylko przez telefon | końcowy rachunek nie zgadza się z kosztorysem | zapisz zmianę i daj ją do akceptacji |
| sumy liczone ręcznie | błąd w dodawaniu wygląda nieprofesjonalnie | niech liczy szablon albo aplikacja |
Najczęstsze pytania
Co powinien zawierać kosztorys?
Dane obu stron i adres prac, numer, datę i termin „ważny do”, rozpisaną robociznę i materiały z ilościami i cenami, sumy z ewentualnym rabatem, VAT i zaliczką oraz warunki z miejscem na podpisy. Darmowy wzór i szablon powyżej mają wszystkie te elementy.
Czym kosztorys różni się od wyceny?
W codziennym języku to prawie to samo: oba podają cenę przed pracami. Wyceną często nazywa się krótką informację o cenie, a kosztorysem dokument rozpisany na pozycje z ilościami. Jeśli klient ma podpisać cenę albo potrzebuje jej dla banku lub ubezpieczyciela, daj mu kosztorys.
Czy wykonawca może zażądać więcej, niż jest w kosztorysie?
Tylko w granicach przepisów i umowy: przy wynagrodzeniu kosztorysowym za prace konieczne, których nie dało się przewidzieć, a nigdy za prace dodatkowe wykonane bez zgody klienta; ryczałtu nie podniesiesz bez sądu (art. 629–632 k.c.). Gdy pojawi się coś nowego, powiedz klientowi, co to zmienia i ile kosztuje, i weź jego zgodę na piśmie, zanim zaczniesz.
Jak długo ważny jest kosztorys?
Do daty „ważny do”, którą sam wpiszesz. Przepisy nie wyznaczają standardowego okresu, a kosztorys bez terminu podany osobiście przestaje wiązać, jeśli klient nie przyjmie go od razu (art. 66 § 2 k.c.). Daj klientowi czas na decyzję i zakończ ważność, zanim twoje koszty mocno się zmienią; w przykładzie to dwa tygodnie.
Kosztorys z VAT czy bez?
Zależy od ciebie. Jeśli korzystasz ze zwolnienia z VAT, nie doliczasz podatku i podana cena jest końcowa. Jeśli jesteś czynnym podatnikiem VAT, klientowi prywatnemu podajesz ceny z VAT; remont mieszkania do 150 m² powierzchni użytkowej ma stawkę 8%. Warunki tej stawki i limit zwolnienia opisujemy w poradniku o wycenie usługi.
Jak pomaga Quotio
Quotio, aplikacja, którą tworzymy na Androida, układa taki kosztorys w telefonie u klienta. Wybierasz robociznę i materiały z własnego cennika (na start są gotowe pozycje dla 10 fachów), wpisujesz ilości na dużej klawiaturze, a aplikacja dolicza rabat, VAT (doliczany do cen albo wliczony w ceny), zaliczkę i datę „ważny do”. Klient podpisuje palcem na ekranie, kosztorys zostaje oznaczony jako zaakceptowany z imieniem, datą i godziną, a PDF trafia na jego czat w WhatsAppie albo do innej aplikacji. To samo zlecenie dostaje potem protokół odbioru i potwierdzenia zapłaty. Za darmo: 10 zleceń miesięcznie, każde ze wszystkimi dokumentami, i do 30 własnych pozycji w cenniku. Quotio Pro, subskrypcja roczna z 7 dniami za darmo, daje zlecenia bez limitu, twoje logo i zdjęcia w dokumentach. Aplikacja nie wystawia faktur, także w KSeF. Quotio w Google Play
Źródła
- Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795 — Sejm RP, ISAP, 2026
- Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1244 — Sejm RP, ISAP, 2026
- Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 19 grudnia 2022 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług, Dz.U. 2022 poz. 2776 — Sejm RP, ISAP, 2022
- Ustawa z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług, tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 168 — Sejm RP, ISAP, 2023
- Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1484 — Sejm RP, ISAP, 2026
- Odstąpienie od umowy: terminy — UOKiK, 2026
- Odstąpienie od umowy: wyłączenia — UOKiK, 2026
- Pytania i odpowiedzi: odstąpienie od umowy — UOKiK, 2026
- Praca z plikami pakietu Office — Pomoc Edytorów Dokumentów Google, 2026
Autor: Sanjar Jabborov, twórca Quotio. Informacje ogólne, a nie porada prawna ani podatkowa: sprawdź aktualne przepisy. Stan na 15 listopada 2026.