Kirim-chiqim daftari: kichik biznes uchun bepul Excel shablon
Kichik biznes uchun bepul kirim-chiqim daftari (Excel): kategoriyalar, naqd pul, karta, Click va Payme boʻyicha kundalik yozuv, oylik hisobot va uchta tekshiruv.
Biznesga kiradigan yoki undan chiqadigan har bir summani oʻsha kuniyoq kategoriya va toʻlov usuli bilan yozing: naqd pul, karta, Click yoki Payme yoxud bank oʻtkazmasi. Oy oxirida har bir kategoriyani qoʻshib chiqing; kirim minus chiqim — natija, sanab koʻrish mumkin boʻlgan naqd pul esa yozuvdagiga teng boʻlishi kerak. Bepul Excel kirim-chiqim daftarimiz oylik yigʻindilarni oʻzi hisoblaydi.
Biznes pulini shaxsiy pulingizdan ajrating
Aksariyat kassa daftarlari bitta sababdan ishlamay qoladi: biznes kassasi va oila hamyoni — bitta choʻntak. Uchta odat buni tuzatadi:
- Bitta kassa va iloji boʻlsa, faqat biznes uchun bitta karta yoki hisob raqam tuting.
- Oʻzingiz uchun pul olganda uni oddiy xarajat emas, «Egasi olgan pul» deb yozing. Oʻz pulingizni qoʻshganda izohga u qayerdan kelganini yozing.
- Oila xarajatlarini «hozircha» kassadan toʻlamang. Kechki sanoq daftar bilan mos kelmasligi uchun bitta yozilmagan toʻlov kifoya.
Oʻzbekistondagi kichik biznes uchun kategoriyalar
| Kirim | Chiqim |
|---|---|
| Tovar sotuvi | Tovar va xomashyo |
| Xizmatlar | Ijara |
| Mijozlar qaytargan qarzlar | Ish haqi |
| Mijozlardan oldindan toʻlov | Soliqlar va yigʻimlar |
| Yetkazib berish haqi | Kommunal xizmatlar: elektr, gaz, suv |
| Boshqa kirim | Transport va yetkazib berish |
| Reklama, masalan, Instagram yoki Telegramda | |
| Bank va toʻlov komissiyalari | |
| Taʼmirlash va jihozlar | |
| Telefon va internet | |
| Egasi olgan pul | |
| Boshqa xarajatlar |
Roʻyxatni qisqa tuting: aksariyat doʻkonlar, kafelar, salonlar va ustaxonalar uchun oltita kirim va oʻn ikkita chiqim kategoriyasi yetarli. «Boshqa» umumiy summaning bir necha foizidan oshib ketsa, undan yangi kategoriya ajrating. Ish haqi siz qoʻlga beradigan summadan qimmatroqqa tushadi, chunki daromad soligʻi va ijtimoiy soliq bor; qanchaga tushishini ish haqi hisoblash boʻyicha qoʻllanma koʻrsatadi.
Kundalik yozuv
Har bir toʻlov jurnalda bitta qator boʻladi: sana, turi (kirim yoki chiqim), kategoriya, summa, toʻlov usuli va qisqa izoh. Kichik kafedagi bir kun shunday koʻrinishi mumkin:
| Turi | Kategoriya | Summa, soʻm | Toʻlov usuli |
|---|---|---|---|
| Kirim | Tovar sotuvi | 1 250 000 | Naqd pul |
| Kirim | Tovar sotuvi | 2 100 000 | Karta |
| Kirim | Tovar sotuvi | 640 000 | Click / Payme |
| Chiqim | Tovar va xomashyo | 1 800 000 | Bank oʻtkazmasi |
| Chiqim | Transport va yetkazib berish | 60 000 | Naqd pul |
| Chiqim | Ish haqi (boʻnak) | 1 000 000 | Naqd pul |
Kunlik kirim 3 990 000 soʻm, chiqim 2 860 000 soʻm, natija 1 130 000 soʻm. Ertalab kassada 300 000 soʻm boʻlgan boʻlsa, kechqurun unda 300 000 + 1 250 000 − 60 000 − 1 000 000 = 490 000 soʻm boʻlishi kerak: kassani faqat naqd pul qatorlari oʻzgartiradi.
Jurnalni toʻgʻri yuritishga yordam beradigan uchta qoida:
- Oʻsha kuniyoq, cheklarga qarab yozing. Hafta oxirida xotiradan yozilgan yigʻindilar doim notoʻgʻri chiqadi.
- Har bir toʻlovga bitta qator. Mijoz bir qismini naqd, bir qismini karta bilan toʻlagan boʻlsa, ikkita qator yozing.
- Oʻz kassangiz, kartangiz va hisob raqamingiz oʻrtasida pul oʻtkazish na kirim, na chiqim. Uni jurnalga kiritmang, alohida qayd eting.
Naqd pul, karta, Click va Payme
- Kartalar va toʻlov xizmatlari pulni hisob raqamingizga keyinroq oʻtkazadi va komissiya ushlab qoladi. Sotuvni oʻsha kuni toʻliq yozing, komissiyani esa bank koʻchirmasida koʻringanda «Bank va toʻlov komissiyalari» deb yozing.
- Nasiyaga sotuv — sotuv, lekin hali pul emas. Kirimni mijoz toʻlaganda «Mijozlar qaytargan qarzlar» kategoriyasida yozing, qarzlarning oʻzini esa alohida qarz daftarida yuriting.
- Oldindan toʻlovlar — hali bajarilmagan ish uchun qoʻlingizdagi pul. Majburiyatni unutmaslik uchun ularni «Mijozlardan oldindan toʻlov» deb yozing.
Oylik hisobot

«Oylik hisobot» varagʻi har oy uchun har bir kategoriyani qoʻshib chiqadi va jami kirim, jami chiqim va natijani koʻrsatadi. Oyiga bir marta oyni oldingisi bilan solishtiring va avval eng katta uchta xarajat kategoriyasiga qarang: tejash imkoniyati yoki pul sizib ketayotgan joy odatda oʻsha yerda boʻladi.
Foyda naqd pul bilan bir xil emas
Kirim-chiqim daftaridagi natija — kirgan pul minus chiqqan pul. Foyda esa boshqa narsa, ikkalasi ancha farq qilishi mumkin:
- Shu oy sotib olinib, keyingi oy sotilgan tovar shu oyni yomonroq, keyingi oyni yaxshiroq koʻrsatadi. Javonlarda hali qancha tovar borligini inventarizatsiya aytib beradi.
- Nasiyaga sotuvdan daromad allaqachon topilgan, lekin naqd pul keyin keladi.
- Bir marta sotib olingan jihoz yillar davomida xizmat qiladi, lekin kassadan bir kunda chiqib ketadi.
- Egasi olgan pul kassani kamaytiradi, lekin bu biznes yuritish xarajati emas: biznes qanday ishlaganini baholashda uni qaytarib qoʻshing.
Shunday qilib, kassasi zaif oy aslida foydali boʻlishi, kassasi kuchli oy esa hali ishlab berilishi kerak boʻlgan oldindan toʻlovlar hisobiga chiqishi mumkin.
Aksariyat xatolarni ushlaydigan uchta tekshiruv
- Kassani har kuni kechqurun sanang va yozuv bilan solishtiring. Oʻsha kuni topilgan farqni tushuntirish oson, bir haftadan keyin esa qiyin. Oʻzbekistondagi kompaniyalar baribir kassani oyiga kamida bir marta inventarizatsiya qilishi shart (buxgalteriya hisobining 19-sonli standarti, 5-band).
- Har hafta koʻchirmalarni solishtiring: karta terminali, Click, Payme va bank hisobvaragʻini jurnaldagi qatorlar bilan.
- Cheklarni saqlang. Soliq kodeksi soliq toʻlovchilarni xaridorlarga chek yoki hisobvaraq-faktura berishga hamda soliqlarni hisoblash uchun zarur hujjatlarni soliq toʻlanishi lozim boʻlgan yildan keyin uch yil saqlashga majbur qiladi (22-modda). Kompaniyalar buxgalteriya hujjatlarini kamida besh yil saqlaydi («Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisida»gi Qonun, 29-modda).
Kirim-chiqim daftari rasmiy buxgalteriya emas
Bu yozuv siz uchun: u pul qayerga ketayotganini koʻrsatadi. Soliqlar Soliq kodeksi boʻyicha hisoblanadi va soliq rejimingizga bogʻliq, kompaniyalar esa hisobni buxgalteriya hisobining milliy standartlari boʻyicha yuritadi. Jurnalni buxgalteringizga bering, lekin uni buxgalter oʻrniga ishlatmang va rejimingiz qoidalarini soliq.uz saytida tekshiring.
Shablondan qanday foydalanish
Kirim-chiqim daftari shablonini yuklab olish (Excel)
- «Jurnal» varagʻida har bir toʻlov uchun bitta qator qoʻshing: sana, turi, roʻyxatdagi kategoriya, summa, toʻlov usuli va izoh.
- «Oylik hisobot» varagʻi kategoriyalarni oylar boʻyicha oʻzi qoʻshib chiqadi.
- «Qanday foydalanish» varagʻida jurnalni toʻldiradigan har bir kishi uchun shu qoidalar takrorlangan.
- Kerak boʻlsa kategoriyalar nomini oʻzgartiring, lekin buni yil oʻrtasida emas, yil boshida qiling.
Qachon jadvaldan ilovaga oʻtish kerak
Pul bilan bitta joyda bitta odam ishlasa, elektron jadval yetarli. Quyidagi hollarda ilova haqida oʻylab koʻring:
- pulni bir necha kishi qabul qiladi: kassirlar, filiallar, kuryerlar;
- bugungi kassa va xarajatlarni telefoningizdan koʻrmoqchisiz;
- sotuvlar, mijozlar toʻlovlari va ish haqi toʻlovlari kirim-chiqim daftariga qayta yozilmasdan tushishi kerak;
- formulalar bilan ovora boʻlmasdan, kategoriyalar boʻyicha oyma-oy solishtirishni xohlaysiz.
Koʻp beriladigan savollar
Kichik biznes kirim va chiqimni qanday qilib bepul hisobga olishi mumkin?
Bizniki kabi elektron jadval bilan: har bir toʻlovga kategoriya va toʻlov usuli koʻrsatilgan bitta qator, oylik hisobot va har kuni kechqurun kassani sanash. Buning uchun kuniga besh daqiqadan boshqa narsa ketmaydi.
Kassa daftari bilan kirim-chiqim hisobining farqi nimada?
Kassa daftari odatda faqat kassadagi naqd pulni yozadi. Kirim-chiqim hisobi esa barcha pulni — naqd, karta, Click, Payme yoki bank oʻtkazmasini yozadi va kategoriyalar boʻyicha guruhlaydi. Bizning shablon ikkalasini ham qiladi: toʻlov usuli ustuni kassani alohida tekshirishga imkon beradi.
Oʻzim uchun olgan pulni yozishim kerakmi?
Ha, «Egasi olgan pul» deb. Aks holda kassadagi sanoq yozuv bilan mos kelmaydi va biznes haqiqatda qancha ishlab topayotganini bilmaysiz.
Oʻzbekistonda cheklarni qancha vaqt saqlash kerak?
Soliq kodeksi soliqlarni hisoblash uchun zarur hujjatlarni soliq toʻlanishi lozim boʻlgan yildan keyin uch yil saqlashni talab qiladi (22-modda). Kompaniyalar buxgalteriya hujjatlarini kamida besh yil saqlaydi («Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisida»gi Qonun, 29-modda).
MyBizz qanday yordam beradi
Biz ishlab chiqayotgan MyBizz biznes ilovasi (App Store, Google Play) bir nechta kassasi bor biznesning kirim-chiqim daftarini yuritadi — masalan, naqd pul, karta va bank hisobvaragʻi: ular oʻrtasidagi oʻtkazmalar bilan, kirim va xarajatlar esa kategoriyalar boʻyicha oldingi oy bilan solishtiriladi. Sotuvlar, mijozlar toʻlovlari va ish haqi toʻlovlari kirim-chiqim daftariga oʻzi tushadi, shuning uchun ularni hech kim ikki marta yozmaydi, egasi esa qoldiqlarni telefonda koʻradi. MyBizz faqat hisob yuritadi: u pul oʻtkazmaydi, toʻlov qilmaydi va buxgalteringiz oʻrnini bosmaydi. Ilovani yuklab olish bepul, sinov muddatida ham u bepul ishlaydi; undan keyin kompaniyaga pullik tarif kerak boʻladi, narxi xodimlar soniga bogʻliq.
Manbalar
- Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksi, 22-modda (rus tilida) — lex.uz, 2019, 2023-yilgi tahrir
- «Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisida»gi Qonun, 29-modda (rus tilida) — lex.uz, 2016
- Buxgalteriya hisobining 19-sonli milliy standarti «Inventarizatsiyani tashkil etish va oʻtkazish», 5-band — Iqtisodiyot va moliya vazirligi, lex.uz, 2024
- Oʻzbekiston Respublikasi Soliq qoʻmitasi — Soliq qoʻmitasi, 2026
Muallif: Sanjar Jabborov, MyBizz ilovasi dasturchisi. Oʻzbekiston Soliq kodeksi va «Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisida»gi Qonun (lex.uz) asosida tekshirildi. Yangilangan sana: 2026-yil 14-noyabr. Bu shablon boshqaruv hisobi uchun moʻljallangan, buxgalteriya yoki soliq maslahati emas.